پیش بینی سازگاری با مدرسه بر اساس عاملیت شخصی: نقش واسطه‌ای تحول مثبت نوجوانی

قیصرانی, سیما; شیخ الاسلامی, راضیه; یوسفی, فریده; فولادچنگ, محبوبه

doi:10.22099/jsli.2026.8546

پیش بینی سازگاری با مدرسه بر اساس عاملیت شخصی: نقش واسطه‌ای تحول مثبت نوجوانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی شیراز

² دانشیار بخش روانشناسی تربیتی دانشگاه شیراز

³ دانشیار روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

⁴ دانشیار بخش روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

10.22099/jsli.2026.8546

چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش واسطه‌ای تحول مثبت نوجوانی در رابطه عاملیت شخصی و سازگاری با مدرسه (شامل سازگاری اجتماعی، سازگاری عاطفی و سازگاری تحصیلی) بود. طرح پژوهش از نوع همبستگی بود. شرکت کنندگان پژوهش 230 دانش آموز (115 دختر و 115 پسر) دوره متوسطه دوم شهرستان شیراز بودند که با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. برای سنجش متغیرهای پژوهش از پرسشنامه عاملیت شخصی (Jääskelä et al., 2017)، پرسشنامه تحول مثبت نوجوانی (Geldhof et al., 2014) و سیاهه سازگاری با مدرسه (Sinha & Singh, 1993) استفاده شد. داده ها با روش آماری مدل‌یابی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم افزار AMOS نسخه ۲۴ تجزیه و تحلیل گردیدند. نتایج نشان داد که مدل پژوهش از برازش مناسبی برخوردار است. یافته‌ها حاکی از آن بود که عاملیت شخصی بر تحول مثبت نوجوانی و سازگاری عاطفی اثر مثبت و معنی‌دار و بر سازگاری اجتماعی اثر منفی و معنی‌دار دارد. این متغیر نتوانست به نحو مستقیم و معنی‌دار سازگاری تحصیلی را پیش‌بینی کند. تحول مثبت نوجوانی اثر مثبت و معنی‌دار بر سازگاری عاطفی و تحصیلی نشان داد و قادر به پیش‌بینی معنی‌دار سازگاری اجتماعی نبود. علاوه بر این، تحول مثبت نوجوانی نقش واسطه‌ای در رابطه عاملیت شخصی با سازگاری تحصیلی و عاطفی داشت. به طور کلی، نتایج پژوهش حاضر با تأیید مدل پژوهش، شواهد قانع‌کننده‌ای را در خصوص نقش واسطه‌ای تحول مثبت نوجوانی در رابطه بین عاملیت شخصی و سازگاری با مدرسه (مشخصاً سازگاری تحصیلی و عاطفی) ارائه می‌دهد .

کلیدواژه‌ها

موضوعات

مطالعات روانشناسی تربیتی و یادگیری

عنوان مقاله [English]

Predicting Adjustment with School Based on Personal Agency: The Mediating Role of Positive Adolescent Development

نویسندگان [English]

sima gheisarani ¹
Razieh Sheikh-ul-Islami ²
farideh Yousefi ³
Mahboobeh Foladchang ⁴

¹ shiraz university

² Associate Professor, Department of Educational Psychology

³ Associate Professor, Department of Educational Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran.

⁴ Associate Professor, Department of Educational Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran

چکیده [English]

The aim of the present study was to investigate the mediating role of positive youth development in the relationship between personal agency and school adjustment (including social adjustment, emotional adjustment, and academic adjustment). The research design was correlational. The participants of the study were 230 students (115 girls and 115 boys) of the secondary high school in Shiraz city, who were selected using multistage cluster random sampling method. The Human Agency Scale (Jääskelä et al., 2017), the Positive Youth Development Questionnaire (Geldhof et al., 2014), and the School Adjustment Inventory (Sinha & Singh, 1993) were used to measure the research variables. The data were analyzed by the structural equation modeling statistical method using AMOS software version 24. The results showed that the research model has a good fit. The findings indicated that personal agency has a positive and significant effect on positive youth development and emotional adjustment, and a negative and significant effect on social adjustment. This variable could not directly and significantly predict academic adjustment. Positive youth development showed a positive and significant effect on emotional and academic adjustment and was not able to significantly predict social adjustment. In addition, positive youth development has a mediating role in the relationship between personal agency and academic and emotional adjustment. Overall, the results of the present study, by confirming the research model, provide compelling evidence regarding the mediating role of positive youth development in the relationship between personal agency and dimensions of school adjustment (specifically academic and emotional adjustment) .

کلیدواژه‌ها [English]