روابط بین طرد والدینی، مقابله با طرد از جانب همسالان و سازگاری با مدرسه در نوجوانان دختر و پسر: یک مدل میانجیگری تعدیل‌شده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، روانشناسی تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 دانشگاه شهید بهشتی

3 دانشیار گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

10.22099/jsli.2026.8622

چکیده

هدف: هدف این پژوهش، آزمون نقش میانجیگر مقابلۀ با طرد از جانب همسالان در رابطۀ بین طرد والدینی و سازگاری با مدرسه در نوجوانان دختر و پسر، با استفاده از یک مدل میانجیگری تعدیل‌شده بود.
روش: در این پژوهش همبستگی، ۳۲۲ دانش‌آموز دورۀ اول متوسطه (۱۷۱ پسر و ۱۵۱ دختر) در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ در شهر زنجان با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان پرسشنامه‌های پذیرش-طرد والدین (Rohner, 2005)، زمینه‌یابی مقابله با تجارب طرد (Sandstrom, 2004) و سازگاری مدرسه‌ای (Sinha & Singh, 1993) را تکمیل کردند. مدل میانجیگری تعدیل‌شده با استفاده از بستة آماری SPSS آزمون شد.
یافته‌ها: نتایج از فرضیۀ میانجیگری نسبی مقابلۀ با طرد از جانب همسالان در رابطۀ بین طرد والدینی و سازگاری با مدرسه برای هر دو جنس حمایت کرد. تحلیل میانجیگری تعدیل‌شده نیز نشان داد که اثر میانجی‌گری مقابلۀ با طرد از جانب همسالان در دو جنس مشابه بود.
نتیجه‌گیری: در مجموع، همسو با نظریۀ سیستم‌های بوم‌شناختی برانفن‌برنر، یافته‌ها نشان داد که تجربۀ طرد والدینی از طریق فراخوانی راهبردهای مقابلۀ ناانطباقی در واکنش به طرد همسالان، سازگاری با مدرسه را در نوجوانان تضعیف می‌کند. به نظر می‌رسد این فرایند روان‌شناختی برای نوجوانان دختر و پسر مشابه است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

relationships between parental rejection, coping with peer rejection, and school adjustment in adolescent girls and boys: A moderated mediation model

نویسندگان [English]

  • Zahra Mohammadi 1
  • Jalil Fathabadi 3
1 M.A. Student, Department of Educational Psychology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
2
3 Associate Professor, Department of Educational Psychology, Faculty of Psychology and Educational Science, University of Shahid Beheshti, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Aim: This study aimed to test the mediating role of coping with peer rejection in the relationship between parental rejection and school adjustment among adolescent girls and boys, using a moderated mediation model.
Method: In this correlational study, 322 junior high school students (171 boys and 151 girls) were selected through convenience sampling in Zanjan, Iran, during the 2024–2025 academic year. Participants completed the Parental Acceptance-Rejection Questionnaire (Rohner, 2005), the Coping with Rejection Experiences Survey (Sandstrom, 2004), and the School Adjustment Inventory (Sinha & Singh, 1993). The moderated mediation model was tested using the SPSS.
Findings: The results supported the hypothesized partial mediation of coping with peer rejection in the relationship between parental rejection and school adjustment for both girls and boys. The moderated mediation analysis further indicated that the mediating effect of coping with peer rejection was similar across genders.
Conclusion: Overall, consistent with Bronfenbrenner’s ecological systems theory, the findings demonstrated that the experience of parental rejection undermines school adjustment in adolescents by eliciting maladaptive coping strategies in response to peer rejection. This psychological process appears to be similar for both male and female adolescents.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Parental Rejection
  • Peer Rejection Coping
  • School Adjustment
  • Moderated Mediation
  • Adolescents

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 02 اردیبهشت 1405
  • تاریخ دریافت: 08 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری: 17 آذر 1404
  • تاریخ پذیرش: 23 آذر 1404
  • تاریخ اولین انتشار: 02 اردیبهشت 1405
  • تاریخ انتشار: 02 اردیبهشت 1405