دانشگاه شیراز مجله مطالعات آموزش و یادگیری 2228-5075 18 1 2026 03 21 The Relationship between School Ethos, Parent-Child Communication, Peer Pressure and Students’ Adjustment: The Mediating Role of Gender Identity ر ابطة منشور اخلاقی مدرسه، ارتباط والد-فرزندی و فشار همسالان با سازگاری مدرسه در دانش‌آموزان: نقش واسطه‌ای هویت جنسیتی 208 185 8657 10.22099/jsli.2026.8657 FA معصومه زارع دانشگاه شیراز بهرام جوکار عضو هیئت علمی مسعود حسین چاری دانشگاه کرمان محبوبه فولادچنگ دانشگاه شیراز راضیه شیخ الاسلامی دانشگاه شیراز،گروه روانشناسی تربیتی Journal Article 2024 05 24 The aim of the present study was to determine the mediating role of gender identity in the relationship between environmental-social antecedents and adjustment in a group of junior high school students in Shiraz who were studying in the academic year 1400-1401. The research design was a correlational type, and the participants were 472 people (234 girls and 238 boys) from the eighth and ninth grades of junior high school who were selected using a random cluster sampling method and completed the scales of parent-child communication, school code of ethics, peer pressure, gender identity, and school adjustment. To test the research model, the statistical method of structural equation modeling was used. The results indicated a favorable fit of the research model. The findings showed that; father-child relationship could predict adjustment through the mediating role of gender identity. Mother-child relationships and school code of ethics also predicted adjustment. Finally, peer pressure positively and significantly predicted the intergroup bias component of gender identity, but it did not play a role in adjustment. The findings of the study indicated that parent-child interactions and the middle school environment play a more important role than peer pressure in students' adjustment, both directly and through the impact it has on the formation of their gender identity. Therefore, it is necessary to emphasize the role of the quality of parent-child relationships in parenting, and education officials should also pay attention to the development of school moral systems. هدف پژوهش حاضر تعیین نقش واسطه‌ای هویت جنسیتی در رابطة بین پیشایندهای محیطی - اجتماعی و سازگاری در گروهی از دانش‌آموزان دورۀ متوسطۀ اول شهرستان شیراز است که سال تحصیلی 1400-1401 مشغول به تحصیل بوده اند. طرح پژوهش از نوع همبستگی بود و مدل پژوهش با استفاده از روش مدل‌یابی ساختاری بررسی شده است. شرکت‌کنندگان 472 نفر (234 دختر و 238 پسر) از دانش‌آموزان کلاس‌های هشتم و نهم دورة متوسطة اول بودند که به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی انتخاب شدند و مقیاس‌های ارتباط والد – فرزندی، منشور اخلاقی مدرسه، فشار همسالان، هویت جنسیتی و سازگاری را تکمیل کردند. به منظور آزمون مدل از مدل معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج بیانگر برازش مطلوب مدل پژوهش بود. یافته‌ها نشان دادند که؛ ارتباط پدر - فرزند از طریق نقش واسطه‌ای هویت جنسیتی توانست سازگاری را پیش‌بینی کند. ارتباط مادر - فرزند و منشور اخلاقی مدرسه نیز سازگاری را پیش‌بینی کردند. درنهایت فشار همسالان مؤلفة سوگیری بین‌گروهی از هویت جنسیتی را به طور مثبت و معناداری پیش‌بینی کرد، اما نقشی در سازگاری نداشت. یافته های پژوهش بیانگر آن بود که تعاملات والدین و فرزندان و نیز محیط مدرسه دوره متوسطه اول نقش مهمتری نسبت به فشار همسالان در سازگاری دانش آموزان دارد هم به صورت مستقیم و هم به واسطه تاثیری که بر شکل گیری هویت جنسیتی آنها دارد. بنابراین لازم است در فرزندپروری بر نقش کیفیت روابط والد – فرزند تاکید ورزید، همچنین متولیان امر تعلیم‌وتربیت در تدوین نظام‌های اخلاقی مدرسه توجه داشته باشند. https://jsli.shirazu.ac.ir/article_8657_16431002db8654722be13e2141f925ab.pdf