دانشگاه شیراز مجله مطالعات آموزش و یادگیری 2228-5075 18 1 2026 03 21 Factors affecting the actual use of artificial intelligence in education with the mediating role of adaptability to artificial intelligence and the moderating role of stickiness to traditional education among Azad University professors. عوامل موثر بر استفاده واقعی از هوش مصنوعی در آموزش با نقش میانجی تطبیق‌پذیری با هوش مصنوعی و تعدیلگر دلبستگی به آموزش سنتی در میان اساتید دانشگاه آزاد 43 66 8642 10.22099/jsli.2026.8642 FA علیرضا صارمی استاد مدعو، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه آزاد، داراب، ایران 0000-0003-4988-3329 علیرضا رمضان پور استاد مدعو، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه آزاد، داراب، ایران. زیبا سیرجانی دانشجوی کارشاسی ارشد، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه آزاد، داراب، ایران. Journal Article 2025 11 03 The aim of the present study is to determine the factors affecting the actual use of artificial intelligence with the mediating role of adaptability to artificial intelligence and moderating Stickiness to traditional education among university professors. Based on the literature, the variables of cost effectiveness, technology-task fit, performance expectation, security, and privacy concerns were identified as effective factors. The type of research is descriptive-correlational. The statistical population of the study is Islamic Azad University professors in the southern and eastern counties of Fars province. The stratified sampling method and sample size were estimated based on Gpower software. Standard questionnaires were used to collect data. The results of the structural equation model in PLS software showed that cost effectiveness, technology-task fit, and performance expectations have an effect on adaptability to artificial intelligence and actual use of artificial intelligence. Security and privacy concerns have a negative effect on adaptability to artificial intelligence; but its effect on actual use of artificial intelligence was rejected. Adaptability to artificial intelligence has an effect on actual use of artificial intelligence. Mediating variables showed that adaptability to AI has a mediating role between the research variables. Finally, the moderating effect of Stickiness to traditional education in the causal relationship between adaptability to AI and actual use of AI was confirmed. هدف از پژوهش حاضر تعیین عوامل موثر بر استفاده واقعی از هوش مصنوعی با نقش میانجی تطبیق‌پذیری با هوش مصنوعی و تعدیلگر دلبستگی به آموزش سنتی در میان اساتید دانشگاه است. بر اساس ادبیات، متغیرهای اثربخشی هزینه، تناسب فن‌آوری- وظیفه، انتظار عملکرد، امنیت و نگرانی‌های حفظ حریم خصوصی به عنوان عوامل موثر شناسایی شدند. نوع پژوهش توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری پژوهش اساتید دانشگاه آزاد اسلامی شهرستان‌های جنوب و شرق استان فارس است. روش نمونه‌گیری طبقه‌ای و حجم نمونه بر اساس نرم‌افزار Gpower برآورد شد. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های استاندارد استفاده گردید. نتایج حاصل از مدل معادلات ساختاری در نرم‌افزار پی‌ال‌اس نشان داد که اثربخشی هزینه، تناسب فن‌آوری- وظیفه وانتظار عملکرد بر تطبیق‌پذیری با هوش مصنوعی و استفاده واقعی از هوش مصنوعی تاثیر دارند. امنیت و نگرانی‌های حفظ حریم خصوصی بر تطبیق‌پذیری با هوش مصنوعی تاثیر منفی دارد؛ اما تاثیر آن بر استفاده واقعی از هوش مصنوعی رد شد. تطبیق‌پذیری با هوش مصنوعی بر استفاده واقعی از هوش مصنوعی تاثیر دارد. متغیرهای میانجی نشان داد که تطبیق‌پذیری با هوش مصنوعی بین متغیرهای پژوهش نقش میانجی دارد. در نهایت، اثر تعدیلگر دلبستگی به آموزش سنتی در رابطه علی تطبیق‌پذیری با هوش مصنوعی بر استفاده واقعی از هوش مصنوعی تایید شد. https://jsli.shirazu.ac.ir/article_8642_87ecaf540b6b099dcb88f10df32b5a5f.pdf