دانشگاه شیراز مجله مطالعات آموزش و یادگیری 2228-5075 17 2 2025 09 23 T he Effectiveness of Self-Regulation Electronic Content Software on Learning Motivation in Online Learning Environments اثربخشی یادگیری‏ خودتنظیم بر انگیزش آنلاین در محیط‌های یادگیری آنلاین 250 231 8575 10.22099/jsli.2026.8575 FA محبوبه فولادچنگ دانشیار دانشگاه شیراز خدیجه امینی خانیمنی دانشگاه شیراز Journal Article 2022 07 06 هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی نرم‏افزار محتوای الکترونیکی خودتنظیمی بر انگیزش یادگیری در محیط‏های یادگیری برخط بود. این پژوهش از نوع شبه‏ آزمایشی با طرح پیش‏آزمون -پس‏آزمون با گروه کنترل بود. شرکت‌کنندگان شامل 60 نفر از دختران دانش‌آموز پایه نهم (با میانگین سنی 93/14 و انحراف معیار 60/0) از دو مدرسه بودند که در سال تحصیلی1401-1400 در منطقه‏ کامفیروز به تحصیل اشتغال داشتند. این مدارس با روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند. سپس، یک کلاس،‌ به تصادف، به عنوان گروه آزمایشی و کلاس دیگر از مدرسه مشابه به عنوان گروه کنترل در نظر گرفته شد.. پس از آن, ، مداخله برای گروه آزمایش به مدت 10 جلسه 90 دقیقه‌ای به وسیله نرم ‏افزار خودتنظیمی محقق‌ساخته انجام شد که بر مبنای مدل چرخه‌ای خودتنظیمی زیمرمن ساخته شده بود. گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. جهت سنجش متغیرها از پرسش‌نامه انگیزش ‏یادگیری برخط و خرده‌‏مقیاس ارزش ‏درونی پرسش‌نامه راهبردهای انگیزشی برای یادگیری استفاده ‏شد که به‌عنوان پیش‌آزمون و پس‌آزمون اجرا گردید. از پرسش‌نامه یادگیری خودتنظیم برخط نیز برای بررسی روایی نرم‌افزار آموزشی استفاده شد که روایی آن تایید شد. یافته-های حاصل از تحلیل آماری کواریانس نشان‏ داد که نمرات انگیزش یادگیری برخط و ارزش درونی گروه آزمایشی به طور معنی‌داری بالاتر از گروه کنترل است. این نرم‌افزر با فراهم آوردن ابزارهای لازم برای مدیریت زمان، تعیین اهداف شخصی و پیگیری پیشرفت، به دانش‌آموزان کمک می‌کند تا به‌طور فعال در فرایند یادگیری خود مشارکت کنند. بنابراین استفاده از آن در مدارس توسط معلمان، مشاوران و دانش‌آموزان می تواند موجبات پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان را فراهم نماید. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی یادگیری‏ خودتنظیم بر انگیزش آنلاین دانش‌آموزان در محیط‌های یادگیری آنلاین بود. شرکت‌کنندگان شامل 60 نفر از دختران دانش‌آموز پایه نهم متوسطه اول (با میانگین سنی 93/14 و انحراف معیار 60/0) بودند که در سال تحصیلی1401-1400 در منطقه‏ کامفیروز به تحصیل اشتغال داشتند. این افراد با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند.. پس از تعیین تصادفی گروه آزمایش و کنترل، از هر دو گروه پیش‌‏آزمون گرفته ‏شد و پس از آن گروه آزمایشی به مدت 10 جلسه 90 دقیقه‌ای در جلسات آموزش خودتنظیمی یادگیری شرکت ‏کردند اما گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. آموزش به وسیله نرم ‏افزار خودتنظیمی انجام شد که بر مبنای مدل چرخه‌ای خودتنظیمی زیمرمن ساخته شده بود. پس از اتمام دوره از هر دو گروه پس‌آزمون گرفته ‏شد. جهت سنجش متغیرها از پرسشنامه یادگیری ‏خودتنظیم آنلاین، ابزار انگیزش و ‏یادگیری آنلاین و خرده ‏مقیاس ارزش ‏درونی پرسشنامه راهبردهای انگیزشی برای یادگیری استفاده ‏شد. نتایج بررسی پایایی و روایی پرسشنامه‌‏ها که در بررسی مقدماتی و بر روی داده‌‌های 526 دانش‏آموز دختر و پسر مدارس متوسطه منطقه کامفیروز انجام شد، رضایت‌بخش بود. یافته‌های حاصل از تحلیل آماری کواریانس نشان‏ داد که نمرات انگیزش یادگیری آنلاین گروه آزمایشی به طور معنی‌داری بالاتر از گروه کنترل است. بر اساس یافته‌های این پژوهش می‌توان نتیجه‏ گرفت که آموزش خودتنظیمی با نرم‌افزار و مبتنی بر نظریه خودتنظیمی زیمرمن می‌تواند نقش مهمی در افزایش انگیزش یادگیری ‏آنلاین دانش ‏آموزان ایفا کند. https://jsli.shirazu.ac.ir/article_8575_9bbb6eab7aa51462a34fcd6ca9197a68.pdf