شناسایی و رواسنجی مؤلفه‌های تربیت شهروند جهانی از نظر صاحب‌نظران: یک پژوهش آمیخته

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

10.22099/jsli.2020.35679.3045

چکیده

هدف پژوهش حاضر شناسایی و تبیین مؤلفه­های تربیت شهروند جهانی ازنظر صاحب‌نظران بود که با رویکرد ترکیبی آمیخته اکتشافی انجام‌شده است. در بخش کیفی روش تحلیل مضمون و در بخش کمی تحلیل عامل اکتشافی و تأییدی استفاده شد. مشارکت‌کنندگان بالقوه بخش کیفی، متخصصان جهانی­شدن و آموزش عالی دارای تخصص علمی یا تجربه عملی بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع نظری 15 نفر به‌عنوان مشارکت‌کننده انتخاب شدند. نتیجۀ تحلیل داده­ها در بخش کیفی منجر به شناسایی 47 مضمون پایه در زمینۀ تربیت شهروند جهانی گردید که در قالب 7 مضمون (تربیت شهروند اخلاق­مدار، تربیت شهروند متعهد به مشارکت مدنی و مسئولیت­پذیری، تربیت شهروند متعهد به صلح و مسالمت­جویی، تربیت شهروند متعهد به محیط­زیست، تربیت شهروند با هویت جهانی، تربیت شهروند با صلاحیت جهانی، تربیت شهروند با توانایی علمی ـ عملی)، سازمان‌دهی شدند. یافته­های حاصل از داده­های بخش کمی، نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که مضمون­های 47گانۀ احصاء شده در 7 مضمون سازمان­دهندۀ استخراج شده دارای بار عاملی کافی جهت پیش­بینی ابزار اندازه­گیری تربیت شهروند جهانی است. در بخش کمی، دانشجویان تحصیلات تکمیلی (کارشناسی ارشد و دکتری) دانشگاه­های سمنان و شیراز جامعه آماری را تشکیل دادند. که با استفاده از روش نمونه­گیری تصادفی طبقه­ای تعداد 194 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری اطلاعات از
پرسش­نامۀ تدوین شده در مرحله کیفی پژوهش استفاده شد. در این بخش، برای سنجش روایی پرسش­نامه از تحلیل عامل اکتشافی و تأییدی و برای محاسبه پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. نتایج نشان داد که این پرسش­نامه به لحاظ کمی از روایی و پایایی لازم برخوردار است، در نتیجه مقیاس نهایی با 7 عامل و 47 نشانگر مورد تأیید قرار گرفت و ابزاری جهت سنجش تربیت شهروند جهانی معرفی شد.

کلیدواژه‌ها