آزمون و مقایسه مدل علّی هدف‌های پیشرفت و دوستی با کمک‌طلبی سازگار با میانجی‌گری نگرش نسبت به کمک‌طلبی در دانش‌آموزان دختر مدارس استعدادهای درخشان و عادی دوره متوسطه اول

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز

2 دکتری تخصصی روان‌شناسی تربیتی، استادیار دانشگاه شهید چمران اهواز

3 دکتری تخصصی روان‌شناسی تربیتی، استاد دانشگاه شهید چمران اهواز

4 دکتری تخصصی روان‌شناسی، دانشیار دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

هدف از این پژوهش، بررسی رابطة بین هدف‌های پیشرفت و دوستی با رفتار کمک‌طلبی سازگار، با واسطه‌گری فایده و تهدید ادراک شده کمک‌طلبی بود. شرکت‌کنندگان پژوهش شامل 120 دانش‌آموز دختر متوسطه اول مدارس استعداد درخشان اهواز که با روش سرشماری، و 120 دانش‌آموز دختر متوسطه اول مدارس عادی که با روش نمونه‌گیری تصادفی چند مرحله‌ای انتخاب شدند بودند. مشارکت‌کنندگان پنج پرسش‌نامة هدف‌های پیشرفت، هدف‌های دوستی، کمک‌طلبی، فایده ادراک شده کمک‌طلبی و تهدید ادراک شده کمک‌طلبی را در محل کلاس‌های خود تکمیل نمودند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار AMOS و در قالب تحلیل مسیر تحلیل شدند. نتایج نشان داد که، هدف تبحرگرا و دوستی‌گرا رابطه مثبت مستقیمی با فایده ادراک شده کمک‌طلبی دارند؛ همچنین با کمک‌طلبی سازگار رابطه مثبت غیرمستقیم دارند. هدف‌های عملکردگرا، عملکردگریز و دوستی‌گریز رابطة مثبت مستقیمی با تهدید ادراک شده کمک‌طلبی دارد، همین‌طور با کمک‌طلبی سازگار رابطه منفی غیر مستقیم دارند. هدف تبحرگریز نیز با فایده ادراک شده کمک‌طلبی رابطه منفی دارد. علاوه بر این، استفاده از آزمون بوت استراپ نشان داد که نقش واسطه‌ای فایده ادراک شده کمک‌طلبی در رابطه بین هدف تبحرگرا و دوستی‌گرا با کمک‌طلبی سازگار معنادار است. همچنین، این آزمون نشان داد که تهدید ادراک شده کمک‌طلبی نقش واسطه‌ای معناداری بین هدف‌های عملکردگرا، عملکردگریز و دوستی‌گریز با کمک‌طلبی سازگار دارد. به‌علاوه، در مقایسه گروه تیزهوش و عادی در مسیرهای هدف عملکردگرا به تهدید ادراک شده کمک‌طلبی، دوستی‌گرا به فایده ادراک شده کمک‌طلبی، و دوستی گریز به تهدید ادراک شده کمک‌طلبی، تفاوت  بین دو گروه معنادار بود و نشان از آن داشت که سطح توانایی‌های تحصیلی دانش‌آموزان در برخی مسیرهای مدل نقش تعدیل‌کننده دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات